Có một thông tin nghe khá thú vị và hợp lyđang được nhiều người quan tâm: vitamin K2 không chỉ tốt cho xương và tim mạch mà còn có thể giúp da đàn hồi hơn, hạn chế nếp nhăn. Nghe rất hấp dẫn, nhất là khi người ta thường nhắc đến phụ nữ Nhật ăn nhiều natto – một thực phẩm rất giàu vitamin K2 – và có làn da trẻ lâu.
Nhưng nếu để trả lời câu hỏi rằng: “Uống vitamin K2 có giúp ngăn nếp nhăn không?” thì câu trả lời hiện nay là: chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định như vậy.
1. Vì sao người ta lại cho rằng vitamin K2 có thể liên quan đến lão hóa da?
Câu chuyện bắt đầu từ một protein có tên là Matrix Gla Protein, viết tắt là MGP. Đây là một protein phụ thuộc vitamin K và có vai trò quan trọng trong việc hạn chế canxi lắng đọng bất thường tại các mô mềm.
Vitamin K giúp MGP được carboxyl hóa để hoạt động tốt hơn. Đây cũng là một trong những lý do vitamin K, đặc biệt K2, được nghiên cứu khá nhiều trong lĩnh vực vôi hóa mạch máu.
Da của chúng ta cũng là một mô rất phức tạp, chứa collagen và elastin. Khi tuổi tăng lên, cộng thêm tác động lâu dài của ánh nắng, các cấu trúc này dần bị biến đổi và nếp nhăn xuất hiện. Vì vậy, các nhà khoa học đã đặt câu hỏi: liệu hệ thống vitamin K – MGP và quá trình vôi hóa mô mềm có liên quan đến sự lão hóa của da hay không?
Về mặt cơ chế, đây là một hướng nghiên cứu có cơ sở. Nhưng có cơ chế hợp lý không có nghĩa là đã chứng minh được hiệu quả chống nhăn trên người.
2. K2 không phải là “chiếc xe chở canxi ra khỏi da”
Đây chính là vấn đề rất dễ bị hiểu sai. Vitamin K2 không đi vào cơ thể rồi “lấy canxi ở da và thành mạch mang về xương”. Cách giải thích như vậy nghe rất dễ hiểu nhưng không phản ánh chính xác sinh lý.
Đúng hơn phải hiểu rằng vitamin K tham gia hoạt hóa một số protein phụ thuộc vitamin K. Trong đó, MGP có vai trò điều hòa và hạn chế quá trình vôi hóa bất thường tại mô mềm.
Ngay cả với vôi hóa mạch máu – lĩnh vực được nghiên cứu nhiều hơn da rất nhiều – chúng ta đã có bằng chứng cho thấy bổ sung vitamin K có thể cải thiện một số chỉ dấu liên quan đến MGP, nhưng bằng chứng về việc bổ sung K2 thực sự ngăn được vôi hóa mạch hay cải thiện các vấn đề về tim mạch vẫn chưa hoàn toàn thống nhất.
Vì vậy, từ cơ chế này mà đi thẳng tới kết luận “uống K2 sẽ giúp da đàn hồi và ít nếp nhăn” thì hơi sớm.
3. Thế còn phụ nữ Nhật ăn nhiều K2 nên ít nếp nhăn thì sao?
Natto của Nhật đúng là một trong những thực phẩm nổi tiếng giàu vitamin K2, đặc biệt là MK-7.
Nhưng chúng ta không thể nhìn thấy phụ nữ Nhật ăn nhiều natto, rồi thấy một số nghiên cứu ghi nhận sự khác biệt về lão hóa da giữa các quần thể, sau đó kết luận chính K2 làm họ ít nhăn hơn.
Nếp nhăn chịu ảnh hưởng của rất nhiều thứ: tuổi tác, di truyền, sắc tố da, ánh nắng, thói quen chống nắng, hút thuốc, dinh dưỡng, nội tiết và cách chăm sóc da.
Trong nghiên cứu khoa học, hai hiện tượng xuất hiện cùng nhau chưa có nghĩa cái này là nguyên nhân của cái kia.
4. Vậy có nên bổ sung K2 để chống nhăn không?
Nếu chỉ với mục tiêu “uống K2 để da trẻ và ngăn nếp nhăn”, chúng ta chưa thấy đủ bằng chứng để đưa ra lời khuyên như vậy.
Điều này cũng không có nghĩa K2 không quan trọng. Vitamin K có những chức năng sinh lý rõ ràng trong cơ thể, và K2 đang được nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực rất đáng quan tâm.
Nhưng một chất “có cơ chế tiềm năng liên quan đến lão hóa” và một chất “đã được chứng minh giúp con người giảm nếp nhăn” là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Nếu mục tiêu của mọi người thực sự là làm chậm lão hóa da, những việc tưởng rất bình thường lại có bằng chứng chắc chắn hơn nhiều: hạn chế tia UV, sử dụng kem chống nắng phù hợp, không hút thuốc, ngủ và dinh dưỡng hợp lý; với một số người có thể cân nhắc retinoid khi phù hợp.
Nếp nhăn là kết quả của hàng chục năm lão hóa và tác động từ môi trường. Khó có một viên vitamin nào có thể đứng một mình rồi giải quyết được toàn bộ quá trình ấy.
Vì vậy K2 trong lĩnh vực chống lão hóa còn phải cần một khoảng thời gian rất dài đáng để tiếp tục nghiên cứu, nhưng ở thời điểm hiện tại chưa thể kết luận rằng: “vitamin K2 giúp ngăn nếp nhăn và giữ khuôn mặt trẻ lâu” thì khoa học vẫn chưa đi đến được kết luận đó. Vì vậy, từ cơ chế này mà đi thẳng tới kết luận “uống K2 sẽ giúp da đàn hồi và ít nếp nhăn” thì quá sớm.
Địa chỉ: Winhomes Grand Park Số 18, T 21, Phường Long Bình, Hồ Chí Minh.
Phone: 0904.378.390
Email: dongloan.981@gmail.com
Website: dinhduongvasuckhoe.com